วันนี้วันพระ ช่วงเวลาที่ผ่านมา พวกเราอาจสูญเสียของรัก เกิดอุบัติเหตุ มีความเสียหายจากภัยต่าง ๆ มีเรื่องเสียใจ ได้ยินเสียงร้องไห้ ถ้าเรามีหูทิพย์ ก็จะได้ยินไปทั่วโลก และมักพูดเป็นเสียงเดียวด้วยความเศร้า ว่าเร็วไป ไม่ใช่เวลา ไม่น่าเลย ทั้งนี้ คือ ความประมาทที่คิดว่า ทุกคน ทุกอย่างต้องถึงเวลา และต้องเตรียมใจให้ทัน
เพราะคำว่า “กรรม” ที่ตัวทุกคนมา ถ้ามีจิตที่จะถือกำเนิด ก็มีกายที่จะรับทั้งกรรมอันเป็นกุศล และอกุศล ไม่มีใครหนีพ้น
“พึงดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาทเถิด” เป็นพุทธวจนะสุดท้าย ที่มีความหมายดังนี้จริง ๆ
ด้วยเหตุนี้ พระพุทธเจ้าซึ่งทรงมีพุทธญาณ ที่จะบัญญัติศีล ๕ เพื่อป้องกันภัยทั้งโลกนี้โลกหน้าให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย
ถ้าเรา ไม่ฆ่าสัตว์ เราจะไม่เจ็บไข้ได้ป่วย ตั้งแต่เล็ก ๆ น้อย ๆ จนถึง โรคภัยที่ทุกข์ทรมาน จะมีสุขภาพแข็งแรง ไม่ทรมานตัว
ถ้าเราไม่ลักขโมย ทรัพย์สินเราก็ไม่เสียหาย ด้วยภัยต่าง ๆ จากธาตุทั้ง ๔ ทั้งไม่ถูกขโมย หรือเป็นอันตรายสูญหายไป
ถ้าเราไม่แย่งของรักของใคร เราก็ไม่สูญเสียของรัก และคนใกล้ตัวก็จะว่าง่ายเชื่อฟัง ไม่ดื้อจนหนักใจ
ถ้าเราไม่พูดปดเพื่อประโยชน์ส่วนตน เราก็ไม่ถูกหลอก หรือสูญเสียเครดิต
ถ้าเราไม่ดื่มสุรา เราก็ไม่หลง และไม่ขาดสติ มีทั้งสติปัญญา กำหนดรู้ และพิจารณาเห็นสภาวะตามความเป็นจริง ข้อนี้จึงสำคัญที่สุดที่จะพัฒนา ตัวรู้ จนถึงคำว่า เตรียมตัวเตรียมใจให้ทันไม่ประมาท
เมื่อเราได้รับอานิสงส์ ของการบำเพ็ญบารมี เพียงศีล ๕ จิตใจเราก็ผ่องใส
ทำความดี ละเว้นความชั่ว ทำจิตใจให้ผ่องใส สมบูรณ์ด้วยการเริ่มต้น “โอวาทปาฏิโมกข์”
นอกจากนี้ เราต้อง มีขันติ อดทนในการปฏิบัติ และมีความเพียร อย่างสม่ำเสมอ ก็สามารถเข้าถึง ศีล ๕
ไม่ทำร้ายสัตว์ ทรมานสัตว์ เพื่อจิตจะได้สงบ ไม่ผูกโกรธ อาฆาต อันเป็นเครื่องทำให้จิตใจเศร้าหมอง
ประมาณตนในการบริโภค เพราะบริโภคมากไป ในสรรพสิ่ง ก็ทำให้ใจฟุ้งซ่าน
นั่งนอนในที่สงัด เพื่อความสงบของจิต และพักผ่อนเพียงพอ ไม่นอนในที่ที่ทำให้เกิดความกำหนัดยินดี ทำให้จิตไม่สงบ
หมั่นฝึกจิตให้มีกำลังด้วยสมาธิ และสร้างสติอันเข็มแข็งเพื่อให้เกิดปัญญาพิจารณาธรรมอันถ่องแท้ มีนิพพานเป็นที่ไป
อานิสงส์ของการถือศีล มีคุณมากมาย สามารถเข้าถึงนิพพาน เพราะถ้าเราดำรงตนไม่เป็นพิษเป็นภัยกับผู้อื่น ก็ไม่จำเป็นต้องเกิดมาใช้กรรม
ดังนั้นคำว่า “บำเพ็ญบารมี” ไม่ต้องคิดไกล คิดเพียงดำรงศีล ๕ ให้บริสุทธิ์ ก็เป็นการบำเพ็ญ เพื่อความสงบของจิตในแต่ละ
ชาติ
ชาติ ตั้งใจไว้ว่า เราไม่ฆ่าสัตว์ บารมีนี้ ทำให้สุขภาพแข็งแรง ไม่ทุกข์ทรมาน
ตั้งใจนับแต่บัดนี้ แล้วปล่อยสัตว์ ด้วยเมตตาเสริมให้บารมีแก่กล้า และเร็วขึ้น พอจะได้เห็นผลทันตา แทนที่จะรอถึงชาติหน้า
ตั้งใจว่า เราไม่ลักขโมย ดึงเอาทรัพย์ผู้อื่นมาเป็นของตนโดยมิชอบ ของเราก็ไม่หาย ทรัพย์สินไม่เสียหาย จนเสียกำลังใจ หรือเป็นอันตรายด้วยภัยต่าง ๆ รวมถึงการถูกยึด หรือรักษาไว้ไม่ได้ และหมั่นให้ทาน เป็นการเพิ่มบารมีเพื่อเห็นผลเร็ว
ตั้งใจว่า เราจะไม่แย่งของรักของใคร ไม่ประพฤติผิดในกาม มักมาก เราก็ไม่เสียของรัก ทั้งสามี บุตร ภรรยา บริวาร จะเชื่อฟัง ไม่ต่อต้าน เสริมและสร้างบารมี ด้วยการให้ของรัก แจกจ่ายของที่เราชอบ นึกถึงใจเขาใจเรา เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เสียสละเพื่อส่วนรวม หมั่นทำสาธารณะประโยชน์ ไม่ตระหนี่ฐานะตน เป็นการเสริมบารมี
ตั้งใจว่า เราจะไม่พูดปดหลอกลวง กลับไปกลับมา เพื่อหาประโยชน์ส่วนตน เราจะเป็นที่เชื่อถือ เป็นคนมีเหตุผล กระทำการใด ๆ เป็นผลสำเร็จ ตามที่ต้องการ เราจะไม่ถูกหลอก และจะพบแต่คนดี และสามารถะเพิ่มบารมีด้วยการถือสัจจะ คำไหนคำนั้น พูดอะไร ก็ต้องทำให้ได้ พูดในสิ่งที่เป็นประโยชน์ ไม่นินทา ไม่ยุยง ไม่พูดจาหยาบคาย ไม่อาฆาตใส่ร้ายใคร คือถือกรรมบถ ๑๐ เพื่อเสริมบารมี ให้เห็นผลทันตา
ตั้งใจว่า เราจะไม่ดื่มสุรา หรือ มัวเมาในสถานที่เสื่อม เราก็จะเป็นคนที่มีสติ มีปัญญา ไม่หลง และทำอะไรที่ขาดกาละเทศะ โง่เขลา เบาปัญญา เสริมบารมี ด้วยการ ฝึก “กำหนดรู้” ฝึกสมาธิ สร้างสติ และข้อนี้สำคัญในการปฏิบัติที่สุด ที่ต้องอาศัยทุกข้อ จึงมีจิตที่แจ่มใส ในการกำหนดจิต
ดังนั้น คำว่า “ ตั้งใจว่า” จึงเป็นข้อหนึ่งของมรรคมีองค์แปด คือ สัมมาทิฐิ มีความเห็นชอบ หลังจากนั้น เราก็จะสมบูรณ์ด้วยกาย วาจา และ ใจ ปฏิบัติในมรรคมีองค์ แปดได้ครบถ้วน
ต่อไปเราจะรู้เท่าทันและเห็นในภัยของวัฏฏสังสารอย่างแท้จริง ด้วยการกำหนดรู้ และไม่ประมาทในชีวิต นี่คือ หนทางของการบำเพ็ญบารมี ด้วย “ศีล ๕”
“ ศิลานิพพุติงยันติ ตสมาสีลัง วิโสธะเย” ..สาธุ
